Bąblowica – jak chronić się przed zagrożeniem?
Bąblowica to choroba odzwierzęca wywołana przez larwy tasiemca bąblowcowego.
Do zakażenia człowieka dochodzi najczęściej w wyniku kontaktu z jajami pasożyta, które mogą przedostać się do organizmu na kilka sposobów. Głównym źródłem zakażenia jest spożycie żywności lub wody skażonej jajami tasiemca, przede wszystkim niemytych owoców leśnych i grzybów zebranych bezpośrednio w lesie. Do zakażenia może dojść również podczas bliskiego kontaktu z zakażonymi zwierzętami lub poprzez przeniesienie jaj pasożyta do ust brudnymi rękami po kontakcie z ich sierścią, odchodami lub przedmiotami zanieczyszczonymi jajami pasożyta.
Przebieg i diagnostyka choroby
Bąblowica rozwija się bardzo powoli, często przez wiele lat, dlatego wczesne rozpoznanie jest trudne. Charakterystycznym objawem jest powstawanie torbieli zawierających larwy pasożyta. W miarę ich wzrostu dochodzi do ucisku okolicznych narządów, co może powodować ból oraz zmiany przypominające nowotwór. Nieleczona bąblowica może prowadzić do poważnych powikłań, a nawet stanowić zagrożenie życia.
Obecność torbieli można wykryć za pomocą badań obrazowych, takich jak USG jamy brzusznej, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny czy badanie rentgenowskie. Leczenie zależy od lokalizacji i zaawansowania zmian, jednak w wielu przypadkach polega na chirurgicznym usunięciu torbieli oraz zastosowaniu odpowiedniego leczenia przeciwpasożytniczego.
Warto podkreślić, że bąblowicą nie można zarazić się od chorego człowieka.
Objawy bąblowicy
Objawy choroby zależą od lokalizacji torbieli. Pasożyty najczęściej zajmują wątrobę, płuca, nerki, śledzionę, ośrodkowy układ nerwowy orasz kości. Chorzy zazwyczaj odczuwają ból i ucisk w zajętym narządzie. W zależności od miejsca występowania zmian mogą pojawiać się także charakterystyczne dolegliwości, takie jak żółtaczka (przy zajęciu wątroby), duszności i krwioplucie (w przypadku zmian na płucach), krwiomocz (przy zajęciu nerek) oraz bóle głowy i zaburzeń neurologiczne, jeśli torbiel rozwinie się w mózgu.
Choć bąblowica u ludzi występuje stosunkowo rzadko, jest chorobą poważną, dlatego lepiej zapobiegać niż ją leczyć.
Jak zapobiegać zakażeniu?
Ryzyko zakażenia wzrasta podczas wykonywania wielu codziennych prac rolniczych takich jak prace polowe i ogrodnicze, koszenie trawy i prace porządkowe w obejściu gospodarstwa. Profilaktyka jest najskuteczniejszym sposobem ochrony przed bąblowicą. Aby zmniejszyć ryzyko zakażenia, należy przede wszystkim przestrzegać zasad higieny podczas wykonywania prac w polu, ogrodzie czy lesie. Podczas czynności wymagających kontaktu ze zwierzętami,
ich odchodami, glebą oraz przy zbiorach – używać rękawic ochronnych. Należy pamiętać,
że po zakończeniu prac (także po zdjęciu rękawic) ręce powinny zostać dokładnie umyte wodą
z mydłem, aby skutecznie usunąć zanieczyszczenia i ograniczyć ryzyko zakażenia.
Owoce leśne i grzyby przed spożyciem trzeba dokładnie umyć lub poddać obróbce termicznej. Należy unikać picia nieprzegotowanej wody z naturalnych zbiorników i źródeł, ponieważ może ona być zanieczyszczona jajami pasożyta.
Warto unikać bezpośredniego kontaktu z dzikimi zwierzętami oraz regularnie odrobaczać psy i koty, stosując preparaty skuteczne przeciwko tasiemcom. Istotnym elementem profilaktyki jest odpowiednie zabezpieczenie posesji – ogrodzenie działki oraz zabezpieczenie pojemników na odpady co ogranicza dostęp lisów i innych dzikich zwierząt, które mogą być nosicielami pasożyta.
Przestrzeganie tych prostych zasad znacząco zmniejsza ryzyko zakażenia bąblowicą i pozwala chronić zdrowie swoje i najbliższych.
Anna Jarocka
Starszy Inspektor
Placówka Terenowa KRUS w Wołowie